Trường phổ thông cấp III Cẩm Chế nay là trường THPT Hà Bắc, được thành lập tháng 8 năm 1979, địa điểm tại xã Cẩm Chế - huyện Thanh Hà cho đến nay đã trải qua 40 năm xây dựng và phát triển. Đó là một chặng đường với nhiều khó khăn thử thách nhưng 40 năm ấy cũng khẳng định những nỗ lực phấn đấu của Nhà trường để trở thành một địa chỉ tin cậy, một điểm sáng về giáo dục của huyện Thanh Hà và của tỉnh Hải Dương.
40 năm qua, Nhà trường đã trải qua một hành trình dựng xây đầy gian nan gắn liền với những biến động của lịch sử đất nước. Khi mới thành lập, trường chỉ có 05 lớp, 13 thầy cô giáo và 345 học sinh. Trong quá trình phát triển trường đã nhiều lần được đổi tên: Năm 1983, đổi tên là Trường cấp 3 Hà Bắc. Đến những năm 1990 do kinh tế xã hội có nhiều biến động, sĩ số học sinh giảm mạnh, nhà trường chỉ còn 9 - 10 lớp, trường sáp nhập với trường THCS Cẩm Chế và đổi tên là Trường Phổ thông trung học cấp 2,3 Hà Bắc. Từ năm 1996, trường được tách ra với tên gọi Trường THPT Hà Bắc đến ngày nay.
Quy mô nhà trường hiện nay với tổng số 21 lớp - 868 học sinh. Đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên gồm 54 đồng chí, 100% đạt chuẩn và trên chuẩn, trong đó giáo viên có trình độ thạc sĩ chiếm tỉ lệ 20%. Chi bộ Đảng có 28 đảng viên luôn giữ vững vai trò lãnh đạo toàn diện các hoạt động của Nhà trường. Công đoàn với 54 đoàn viên luôn là tổ ấm của cán bộ, giáo viên, nhân viên nhà trường. Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh có hơn 500 đoàn viên sinh hoạt tại 22 chi đoàn đã thể hiện tốt vai trò tuổi trẻ xung kích, sáng tạo trong học tập, rèn luyện.
Từ những ngày thành lập, điều kiện vật chất thiếu thốn, trường chỉ có mấy phòng học nhà cấp 4 đơn sơ. Đến nay trường đã có khuôn viên rộng 17.000 m2, cơ sở vật chất khang trang, sạch đẹp và tương đối đầy đủ các điều kiện, phương tiện hiện đại đáp ứng yêu cầu dạy và học.
40 năm qua chất lượng giáo dục của nhà trường không ngừng được tăng lên. Chất lượng giáo dục đại trà của nhà trường hàng năm học sinh xếp loại hạnh kiểm khá - tốt đạt trên 90%, học lực khá - giỏi đạt trên 70%. Đội tuyển học sinh giỏi tỉnh của nhà trường luôn đứng ở thứ hạng khá cao, năm học 2013 – 2014 đồng đội học sinh giỏi của trường đứng thứ 3 trong tỉnh. Chỉ tính từ năm học 2004 - 2005 đến nay đã có 340 học sinh đạt giải trong các kỳ thi học sinh giỏi tỉnh với 08 giải nhất, 50 giải nhì, 137 giải ba và 145 giải khuyến khích. Nhà trường có 03 học sinh đạt giải trong kỳ thi học sinh giỏi quốc gia. Tỷ lệ học sinh tốt nghiệp THPT hàng năm luôn đạt trên 99%, Học sinh thi đỗ vào các trường Đại học đạt trên 60%. Chất lượng giáo dục của Nhà trường luôn được đánh giá nằm ở tốp đầu các trường trong khối THPT tỉnh Hải Dương. Kết quả đó khẳng định những nỗ lực không biết mệt mỏi của các thế hệ cán bộ giáo viên, nhân viên và các thế hệ học sinh; đồng thời khẳng định hướng đi đúng đắn trong việc đổi mới công tác quản lý, phương pháp dạy học để không ngừng nâng cao chất lượng giáo dục của Nhà trường.
Các hoạt động trải nghiệm, giáo dục kỹ năng sống, giáo dục đạo đức đã được quan tâm tổ chức, góp phần giáo dục toàn diện nhân cách học sinh. Hoạt động xã hội hóa giáo dục được thực hiện có hiệu quả; mối quan hệ giữa Nhà trường với gia đình, xã hội được duy trì thường xuyên, chặt chẽ tạo môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, phòng chống và đẩy lùi các tệ nạn xã hội xâm nhập vào Nhà trường.
40 năm qua trường THPT Hà Bắc đã có những đóng góp quan trọng vào thành tựu giáo dục của huyện nhà, tỉnh nhà. Các thế hệ học sinh ra trường nhiều người đã trở thành cán bộ chủ chốt trong các cơ quan của Đảng và Nhà nước, sĩ quan trong lực lượng vũ trang, bác sỹ, kỹ sư, nhà giáo, những nhà quản lý, những công chức, viên chức, nhà khoa học, doanh nhân, những người lao động...Họ đã và đang hàng ngày, hàng giờ cống hiến sức lực, trí tuệ góp phần xây dựng đất nước, quê hương.
40 năm xây dựng và phát triển của Nhà trường gắn liền với sự cống hiến không biết mệt mỏi của các thế hệ thầy giáo, cô giáo, nhân viên nhà trường. Trên 170 thầy giáo, cô giáo, nhân viên đã và đang giảng dạy, công tác tại nhà trường. Đội ngũ thầy cô giáo không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, luôn là tấm gương sáng về đạo đức nghề nghiệp. Nhiều thầy cô giáo là giáo viên dạy giỏi có uy tín trong huyện, trong tỉnh; nhiều thầy cô giáo đã để lại những ấn tượng tốt đẹp trong tình cảm của các thế hệ học sinh và nhân dân địa phương. Tập thể sư phạm nhà trường luôn đoàn kết, gắn bó và có trách nhiệm cao đối với sự nghiệp giáo dục. Các thầy giáo, cô giáo do điều kiện riêng tuy không tiếp tục công tác tại nhà trường hay đã nghỉ hưu nhưng luôn dành những tình cảm tốt đẹp đối với nhà trường. Ban lãnh đạo nhà trường qua các thời kỳ luôn được củng cố và kế thừa, phát huy truyền thống đoàn kết, năng động, trách nhiệm của các thế hệ đi trước. Các thầy giáo hiệu trưởng: Thầy Nguyễn Quý Mến, thầy Lê Đình Quý, thầy Trịnh Khắc Dĩnh, cô Nguyễn Thị Thúy Hà, thầy Nguyễn Bá Dũng cùng với các thầy cô giáo phó hiệu trưởng qua các thời kỳ: Thầy Nguyễn Văn Thanh, Thầy Phạm Văn Dị, Thầy Nguyễn Văn Lực, Thầy Phạm Văn Hoàn, Thầy Phạm Văn Mạo, Cô Ngô Thị Phương, Thầy Nguyễn Đình Thương, Thầy Nguyễn Văn Phong luôn là những con chim đầu đàn trong các hoạt động chung của Nhà trường.
Với những đóng góp tích cực vào sự nghiệp giáo dục và đào tạo, Trường THPT Hà Bắc đã được nhận Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ, Bằng khen của Bộ Giáo dục & Đào tạo, Bằng khen của Ủy ban nhân dân tỉnh Hải Dương cùng nhiều bằng khen, giấy khen của các cấp, các ngành. Nhiều năm Nhà trường được công nhận là Tập thể Lao động tiên tiến và Tập thể Lao động xuất sắc. Chi bộ nhà trường liên tục đạt danh hiệu “Tổ chức cơ sở đảng trong sạch, vững mạnh”; Công đoàn, Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Hội Chữ thập đỏ liên tục đạt danh hiệu “vững mạnh” và “vững mạnh xuất sắc”. Từ năm 2012 Trường được UBND Tỉnh Hải Dương công nhận Trường đạt chuẩn Quốc gia.
Nhà trường cũng có nhiều cán bộ, giáo viên được nhận Bằng khen của Bộ trưởng Bộ GD & ĐT, của UBND Tỉnh Hải Dương, được nhận Kỷ niệm chương “Vì sự nghiệp giáo dục”, được công nhận là chiến sĩ thi đua các cấp, giáo viên giỏi cấp tỉnh.
Thành tích của Nhà trường đạt được trong 40 năm qua trước hết là do có sự lãnh đạo của cấp ủy đảng, chính quyền tỉnh Hải Dương và huyện Thanh Hà; sự chỉ đạo trực tiếp, sát sao của Sở Giáo dục và đào tạo Hải Dương. Là công sức, trí tuệ, tâm huyết của các thế hệ thầy giáo cô giáo, cán bộ, nhân viên nhà trường và sự cố gắng, nỗ lực trong học tập, rèn luyện của các thế hệ học sinh. Bên cạnh đó là sự quan tâm, ủng hộ, giúp đỡ của các Sở, ban ngành đoàn thể, các cơ sở giáo dục trong tỉnh và huyện, của các địa phương và nhân dân đối với nhà trường.
Đất nước đang đứng trước yêu cầu phát triển nhanh và bền vững, bảo vệ độc lập chủ quyền trong tiến trình hội nhập quốc tế đòi hỏi phải có sự đổi mới toàn diện và đồng bộ các lĩnh vực trong đó giáo dục - đào tạo có vị trí rất quan trọng. Chặng đường sau 40 năm xây dựng và phát triển đang đặt Nhà trường trước những yêu cầu và nhiệm vụ mới. Đó là:
1. Quán triệt và triển khai thực hiện nghiêm túc đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của nhà nước, nhất là các nghị quyết của Đảng về giáo dục-đào tạo. Đó là thực hiện sáng tạo, có hiệu quả Nghị quyết số 29-NQTW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI về “Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa – hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế”. Thực hiện có hiệu quả các phong trào, các cuộc vận động của ngành giáo dục.
2. Duy trì và nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, tri thức và kỹ năng sống cho học sinh, khơi dậy sự sáng tạo, chủ động, tự tin của học sinh trong quá trình học tập và rèn luyện. Chú trọng và nâng cao thành tích các đội tuyển học sinh giỏi, kết quả thi tốt nghiệp cuối khóa, nâng cao chất lượng học sinh đỗ vào các trường Đại học, đẩy mạnh giáo dục hướng nghiệp và định hướng phân luồng học sinh.
3. Thực hiện tốt kế hoạch bồi dưỡng, đào tạo và tự đào tạo để nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo cả về chuyên môn nghiệp vụ và đạo đức nghề nghiệp. Tích cực đổi mới và áp dụng phương pháp dạy học hiện đại, phương pháp kiểm tra đánh giá nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của sự nghiệp giáo dục và đào tạo.
4. Huy động các nguồn lực để xây dựng cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học, phục vụ cho công tác dạy và học theo chương trình giáo dục phổ thông mới. Xây dựng nhà trường khang trang, hiện đại, xanh, sạch, đẹp.
5. Tiếp tục tranh thủ sự lãnh đạo, chỉ đạo của Sở giáo dục và Đào tạo, Huyện ủy, HĐND,UBND huyện. Tăng cường hơn nữa sự phối hợp với các Sở, ban, ngành, các đoàn thể, với cha mẹ học sinh để Nhà trường thực sự là môi trường thân thiện, an toàn, lành mạnh.
6. Tiếp tục xây dựng Chi bộ, các tổ chức đoàn thể,… đạt vững mạnh, xuất sắc. Phấn đấu duy trì và giữ vững danh hiệu trường đạt Chuẩn Quốc gia, từng bước cụ thể hóa để nâng cao hơn nữa chất lượng của trường Chuẩn Quốc gia trong thời gian tới.
Thành tựu qua 40 năm phát triển và trưởng thành là nền tảng vững chắc, là tiền đề hết sức quan trọng để Nhà trường tiếp tục vững bước đi lên. Chúng ta tự hào và tin tưởng rằng trên những chặng đường mới, Trường THPT Hà Bắc sẽ luôn xứng đáng với sự tin cậy của nhân dân, đóng góp ngày càng nhiều vào sự nghiệp giáo dục của quê hương, đất nước, góp phần phấn đấu vì mục tiêu “Dân giầu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh”.
Hiệu trưởng
Nguyễn Bá Dũng
(trích Diễn văn Kỷ niệm 40 năm thành lập trường – tháng 11 năm 2019)